“Bana niye söylemediniz?”
Bu kez Barış uzun süre sustu.
Sonra hayatım boyunca unutamayacağım cümleyi söyledi:
“Çünkü öğrenirsen bizi terk edersin diye korktum.”
Güldüm.
Ama bu gülmek değildi.
İnsan bazen çok acıdığında ağlayamıyor.
“Beni terk etmeyeyim diye üç yıl dışarı çıkarmadınız mı?”
“Ben seni oraya kapatmadım!”
“Kapıyı kim sürgülüyordu?”
Barış Nalan’a baktı.
Nalan,
“Kaçıp kaybolmasın diye!” dedi.
“Ben çocuk muyum?”
“Yaşlısın!”
“Yaşlı olmak insan olmaktan çıkmak mı?”
Bahçenin yanında bir hareket fark ettim.
Komşumuz Feriha Hanım çitin arkasından bize bakıyordu.
Sesleri duymuştu.
Ardından karşı komşu Mehmet Bey çıktı.
Sonra bir başkası.
Nalan bunu görünce panikledi.
“Dağılın! Size ne?”
Ama artık üç yıldır saklanan şey bahçenin içinde kalmıyordu.
Feriha Hanım çite yaklaşıp,
“Müzeyyen abla gerçekten orada mı kalıyordun?” diye sordu.
Başımı salladım.
Kadın elini ağzına götürdü.
“Bize kendi isteğiyle kalıyor dediler.”
“Öyle değildi.”
O anda gözlerinden yaş aktı.
“Ben sana kaç kere börek getirmek istedim. Nalan, ‘Doktoru yasakladı, dışarıdan yemek yemiyor’ dedi.”
Ben böyle bir doktor görmemiştim.
Meğer insan sadece kapıyla değil, yalanlarla da hapsedilebiliyormuş.
O gün olaylar çok hızlı gelişti.
Cem gerekli yerlere haber verdi.
Mahalledeki aile sağlığı merkezinden görevli geldi.
Daha sonra sosyal hizmetlerden iki kişi geldi.
Beni kontrol ettiler, sorular sordular.
En zor soru şuydu:
“Gitmek istediğiniz bir yer var mı?”
Bir an cevap veremedim.
Çünkü üç yıl boyunca bana ne istediğimi kimse sormamıştı.
Sonra aklıma Neriman geldi.
Çocukluk arkadaşım.
Numarasını yıllardır ezbere biliyordum ama telefon kullanmama izin verilmemişti.
Görevlinin telefonundan aradık.
Telefon iki kez çaldı.
“Neriman?”
Karşı tarafta uzun bir sessizlik oldu.
Sonra,
“Müzeyyen? Allah’ım… Müzeyyen sen misin?”
Ağlamaya başladım.
O da ağladı.
“Sen neredesin? Barış bize senin Konya’daki akrabalarınla yaşamaya başladığını söyledi!”
Barış’a baktım.
Başını daha da eğdi.
Bir yalanın üzerine başka bir yalan koymuşlardı.
Neriman yarım saat sonra geldi.
Beni görünce kapıda dondu.
Sonra yanıma koşup sarıldı.
“Sen ne hale gelmişsin?”
Üç yıldır ilk kez birinin bana sarılmasını beklemem gerekmemişti.
O gece Neriman’ın evine gittim.
Küçük bir apartman dairesiydi.
Bana odasını verdi.
Ben,
“Salonda yatarım,” dedim.
Kızdı.
“Sen misafirsin.”
Misafir.
Bu kelime bile bana lüks gibi geldi.
Akşam masaya mercimek çorbası, bulgur pilavı ve yoğurt koydu.
Önümdeki tabağa uzun süre baktım.
Neriman fark etti.
“Neden yemiyorsun?”
“Bunların hepsi benim mi?”
Kadının yüzü değişti.
Sadece,
“İstediğin kadar ye,” diyebildi.
O gece tabağımı bitiremedim.
Ama yıllar sonra ilk defa karnım aç olduğu için değil, boğazım düğümlendiği için yemek yiyemiyordum.
Sonraki aylar kolay geçmedi.
Mahkeme işi başladı.
Avukat bana satış sırasında gerçek bedelin saklanmasıyla ilgili ciddi belgeler olduğunu söyledi.
Ayrıca benim adıma yapılmış bazı işlemlerde imzamın kullanıldığı ortaya çıktı.
Her şey bir günde çözülmedi.
Filmlerdeki gibi hâkim masaya vurup ertesi sabah bütün paranızı geri vermiyor.
Gerçek hayat daha yorucu.
Duruşmalar oldu.
Belgeler incelendi.
Tanıklar dinlendi.
Emlakçı ifade verdi.
Banka kayıtları ortaya çıktı.
Ben her duruşmaya gittim.
İlk zamanlar ellerim titriyordu.
Sonra alıştım.
Bir gün avukatım,
“İsterseniz oğlunuzla uzlaşabilirsiniz,” dedi.
Barış da bunu istiyordu.
Beni adliye koridorunda bekledi.
Aylar sonra ilk kez yalnız konuştuk.
Çok zayıflamıştı.
“Anne, ben kötü biri olmak istemedim,” dedi.
“Oldun mu?”
Ağladı.
“Oldum.”
Bu cevabı beklemiyordum.
İlk kez bahane üretmedi.
“Nalan her şeyi yönetti demeyeceğim,” dedi. “Çünkü sustum. Parayı kullandım. Seni görmezden geldim. Kapının sürgülü olduğunu biliyordum.”
Gözlerimi kapattım.
En acı gerçek buydu.
Nalan’ın yaptıkları beni öfkelendirmişti.
Ama oğlumun susması kalbimi kırmıştı.
“Beni neden görmeye gelmedin?” diye sordum.
“Utanıyordum.”
“İnsan utanınca annesini yalnız mı bırakır?”
“Bazen her gün bir önceki gün yaptığın yanlışı düzeltmek daha zor geliyor.”
Başımı salladım.
“Hayır Barış. Zor olan düzeltmek değil. Zor olan ilk kez kendine kötü bir şey yaptığını itiraf etmek.”
Benden af istedi.
Hemen affetmedim.
Çünkü affetmek bir düğmeye basmak değil.
Ama nefret de etmedim.
Mahkeme sonunda ev satışındaki maddi kaybımın önemli bir kısmının bana geri ödenmesine karar verildi. Bazı mallar üzerindeki işlemler iptal edildi. Barış ve Nalan, yıllarca kullandıkları parayı parça parça geri ödemek zorunda kaldılar.
Nalan bir süre sonra Barış’tan ayrıldı.
Mahallede herkes olanları öğrenmişti.
Bir zamanlar beni “kendi isteğiyle bahçede yaşayan huysuz yaşlı kadın” sanan komşular şimdi yanıma gelip özür diliyordu.
Feriha Hanım en çok ağlayandı.
“Keşke bir kere kapıyı açıp baksaydım.”
Elini tuttum.
“İnsan bazen başkasının anlattığı hikâyeye inanıyor. Ama bundan sonra şüphelendiğin bir şey olursa bak.”
Bir yıl sonra kendi küçük evimi aldım.
Eski evim gibi iki katlı değildi.
Bahçesi de yoktu.
Kayseri’de, güneş alan küçük bir apartman dairesiydi.
İki oda, küçük mutfak, balkon.
Balkona iki saksı sardunya koydum.
Bir de kapının yanına tahta bir sandalye.
Barış zaman zaman beni görmeye gelmeye başladı.
İlk geldiğinde içeri almadım.
İkinci geldiğinde kapıda konuştuk.
Üçüncü gelişinde çay yaptım.
Aylar sonra ona ilk kez,
“Oğlum,” dedim.
Gözleri doldu.
Ama geçmişi silmedim.
Bir gün bana,
“Beni affettin mi?” diye sordu.
Çayımı karıştırdım.
“Affetmek başka şey, unutmak başka.”
Başını eğdi.
“Biliyorum.”
“Bir daha da benim yerime karar vermek yok.”
“Yok.”
“Param hakkında karar vermek yok.”
“Yok.”
“Nerede yaşayacağıma karar vermek yok.”
“Yok.”
Sonra yüzüne baktım.
“Annen olduğum için sana ömrümün geri kalanını borçlu değilim.”
Bu cümleyi duyunca ağladı.
Ben ağlamadım.
Çünkü sonunda anlamıştım:
Anne olmak, bütün sınırlarından vazgeçmek demek değildi.
Yaşlanmak da sessizleşmek demek değildi.
Bugün yetmiş dört yaşındayım.
Her sabah balkon kapımı kendim açıyorum.
İstediğim zaman dışarı çıkıyorum.
İstediğim insanı arıyorum.
İstediğim yemeği yiyorum.
Bazen bunlar çok küçük şeyler gibi geliyor insanlara.
Ama özgürlüğünü kaybetmiş biri için kapıyı kendi eliyle açabilmek bile büyük bir şeydir.
O sarı zarfı hâlâ saklıyorum.
İçindeki mahkeme kâğıtları artık benim için en önemli şey değil.
Benim için o zarfın anlamı başka.
Bana, hayatımın bittiğini sandığım bir anda hâlâ sesimi çıkarabileceğimi hatırlattı.
Ve Cem…
O postacı bazen uğruyor.
Her geldiğinde çay içmeden göndermiyorum.
Bir keresinde ona,
“Sen benim hayatımı kurtardın,” dedim.
Başını salladı.
“Hayır Müzeyyen teyze. Ben sadece sesinizi duydum.”
Belki de asıl mesele buydu.
Bazen bir insanın hayatını değiştirmek için kahraman olmak gerekmiyor.
Sadece herkes başını çevirirken dönüp bakmak gerekiyor.
Şimdi size sormak istiyorum:
Bir anne ya da baba, kendi çocuğu yanlış yaptığında onu affetmek zorunda mıdır? Yoksa bazı yaraların iyileşmesi için sevginin yanında sınır koymak da gerekir mi?